Kategori: Makaleler

Organik ve İnorganik Bileşiklerin Ayırt Edici Özellikleri Kimyaya Tarihsel Bir Bakış: “Yaşamsal Kuvvet”ten Modern Senteze Kimyayla tanışan ilk bilim insanları için “organik” ve “inorganik” maddeler arasındaki fark, yalnızca atomlardan ibaret değildi — canlı ile cansızı, yaşamla ölü doğayı ayıran derin bir anlayış vardı. 18. yüzyılda Torbern Bergman, “organik” ve “inorganik” kavramlarını bilimsel literatüre kazandıran ilk isimlerden biriydi. ([canlidershane.net][1]) O dönem bilim insanları, organik bileşiklerin yalnızca canlılardan elde edilebileceğini, inorganik bileşiklerin ise madenler ve mineraller gibi cansız varlıklardan oluştuğunu düşünüyorlardı. Bu görüşle birlikte, kimyada canlıya özgü bir “yaşamsal kuvvet (vital force)” fikri dahi gündeme gelmişti. ([Vikipedi][2]) Ancak 19. yüzyılda Friedrich Wöhler’in…

Bayanlara Holter Nasıl Takılır? Holter Nedir? Bayanlara Holter nasıl takılır sorusuna geçmeden önce, kısaca holterin ne olduğunu anlamamız gerekiyor. Holter, kalp atışlarını 24-48 saat boyunca kesintisiz bir şekilde kaydeden bir tür taşınabilir EKG cihazıdır. Kısa süreli kalp problemleri, ritim bozuklukları veya anormal kalp atışlarını tespit etmek için kullanılır. Cihaz, bir yandan kalbinizin ne yaptığını izlerken, diğer yandan günlük aktivitelerinizi yapmanıza engel olmaz. Yani, normal hayatınıza devam edebilirsiniz, ama kalbiniz size gizlice göz kulak olur! Holter Cihazının Yapısı Holter cihazı, bir tür küçük kaydedici cihazdır. Genellikle bir defter boyutunda, hafif ve taşınması kolay bir yapıya sahiptir. Bu cihazın üzerinde 3-5 küçük…

Metaverse’ün Amacı Nedir? Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Bir antropolog olarak, insanın kültürlerini anlamak, toplulukların ritüellerini, sembollerini ve kimlik yapılarını incelemek benim için hem bir tutku hem de bir keşif yolculuğudur. Dünyanın dört bir yanındaki farklı kültürler, insanları bir arada tutan gelenekler ve inançlarla şekillenir. Ancak, dijital çağla birlikte kültür anlayışımız değişmeye başladı. Artık, fiziksel sınırları aşarak sanal bir dünya içinde de topluluklar kuruyor, kimlikler inşa ediyor ve semboller yaratıyoruz. Peki, bu dijital dönüşümün merkezinde yer alan Metaverse, antropolojik açıdan ne anlama geliyor? Metaverse, birçok farklı kültür ve kimlik anlayışını içinde barındıran, dijital dünyanın bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. Bu yeni sanal…

Konvektör Isıtıcı Odayı Kurutur Mu? Evlerimizin kışın konforlu hâle gelmesinde önemli bir rol oynayan ısıtıcılar, özellikle soğuk günlerde “sıcaklık + huzur” vaadiyle devreye girer. Ancak sık sık duyduğumuz bir soru var: “Konvektör ısıtıcı odayı kurutur mu?” Basit görünse de bu soru, nem, hava kalitesi ve sağlıklı yaşam açısından önemli. Bu yazıda, konvektör ısıtıcıların geçmişinden bugüne çalışmasını, nem üzerindeki etkilerini ve pratikte ne hissettiğimizi bir arada ele alıyorum. Konvektör Isıtıcının Temelleri: Nasıl Çalışır? Konvektör ısıtıcılar, temelde havayı dolaşıma sokarak ısıtan cihazlardır. Cihazın alt kısmından soğuk hava alınıp ısıtılır, ardından yukarıdan ortama yayılır. Bu sürekli hava sirkülasyonu sayesinde oda nispeten hızlı ve…

TDB Başkanı Kim? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler TDB (Türk Diş Hekimleri Birliği) başkanının kim olduğuna dair bir soru, aslında sadece bir pozisyonun ötesinde, toplumda diş hekimliğinin geleceği, sağlık politikaları ve hatta meslekle ilgili daha geniş sosyal dinamiklere dair bir sorgulama yaratabilir. Bu yazıda, “TDB Başkanı kim?” sorusuna farklı açılardan bakarak hem analitik hem de duygusal bir perspektifle tartışacağım. İçimdeki mühendis, bir konuya analitik bir bakış açısıyla yaklaşmayı tercih ederken, içimdeki insan ise daha insani, empatik bir görüş ortaya koyma peşinde. Bu iki tarafı nasıl dengeleyeceğim, merak ediyorum, çünkü bu tür sorular bazen çok daha derin anlamlar taşıyor. İçimdeki Mühendis: TDB…

Mersin Mut Arası Kaç Kilometre? Bir Yola Çıkmanın Hikayesi Bazen, bir yola çıkmak, bir yere varmak kadar insana derin duygular yaşatır. Bu yazıyı yazarken Mersin Mut arası kaç kilometre diye merak ediyorum. Çünkü yıllar önce, kaybolduğum bir yolculuk sırasında bu soruyu kendime defalarca sordum. O yolculuk, benim için sadece bir mesafe değil, hayatımda çok özel bir dönüm noktasıydı. Belki de bazen mesafeler sadece fiziksel değil, duygusal mesafeleri de kapsar. Bir Gün Başlayan Yolculuk Yıl 2019’un sıcak bir yaz akşamıydı. Kayseri’de evden çıktım ve yola koyuldum. O zamanlar hayatımda bir şeyler eksikti, ne olduğunu tam anlamasam da bir boşluk vardı. Yolda…

Kurşun Toksik Bir Madde Mi? Bilimsel Bir Mercekten Bakalım Eskişehir’in sakin sokaklarında yürürken bir yandan da aklımda şu soru dönüp duruyordu: “Kurşun toksik bir madde mi?” Bu konuda okuduğum araştırmalar bir yana, günlük yaşamda karşılaştığımız, her an dikkate almadığımız bir konu. Ama bir bilim insanı olarak, bu tür soruları ciddiye alırım. Aslında kurşun toksik mi diye sorarken, sadece çevremizdeki tehlikelerden değil, vücudumuzun ne kadar hassas olduğundan da bahsediyorum. Hadi gelin, kurşunun ne kadar tehlikeli bir madde olduğuna biraz daha yakından bakalım. Kurşun Nedir? Nerelerde Bulunur? Kurşun, yumuşak bir metal olup, doğada genellikle cevherlerden elde edilir. Bizim için önemli olan kısmı,…

Hiponatremi Hangi Bölüm Bakar? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken, o kadar çok farklı yaşamla karşılaşıyorum ki. Her biri bir hikaye anlatıyor, her yüz bir kimlik taşıyor. Son zamanlarda, sokakta ve toplu taşımada gözlemlediğim bazı durumlar bana, sağlık sistemimizin ve özellikle hiponatremi gibi hastalıkların tedavi süreçlerinin toplumsal cinsiyet ve sosyal adaletle nasıl iç içe geçtiğini düşündürdü. Hepimiz bir şekilde “hiponatremi hangi bölüm bakar?” sorusunun cevabını arıyoruz ama aslında bu soru sadece sağlıkla ilgili değil. Aynı zamanda toplumsal yapılarla, sağlık hizmetlerine erişimle, ve bazen de kişisel tercihlerin ötesinde bir dizi etkenle de bağlantılı. Hadi gelin,…

Determinizm Hangi Akıma Aittir? Bir Hayat Felsefesi Olarak Hayat, her gün bir sürü seçim yapmamızı gerektiriyor. O kadar çok seçenek var ki, bazen hangisini seçeceğimizi bilemiyoruz. Ama bir düşün, peki ya her şey aslında önceden belirlenmişse? Hiçbir şeyin tesadüf olmadığı, her olayın bir nedeni olduğu bir dünya hayal et. İşte bu, determinist bir bakış açısı. Peki, determinizm hangi akıma ait? Neden böyle bir soruyu soruyoruz? Hadi, gel bunu birlikte çözelim. Determinizm ve Felsefi Temelleri Determinizm, aslında oldukça eski bir düşünce biçimi. Bu görüş, her şeyin bir nedeni olduğuna ve tüm olayların, önceki durumların ve koşulların etkisiyle gerçekleştiğine inanır. Yani, tüm…

Adana’da Kaç Köprü Var? Cevap Ararken Köprüleri Geçtik Adana… O kadar çok lezzetli yemek var ki, birini yediğinizde diğerinin aklınızda kalması garanti. Peki ya köprüler? Bu şehir, köprüler konusunda o kadar cömert ki, bazen “Adana’da kaç köprü var?” sorusu bile bana fazlasıyla felsefi geliyor. Adana’yı anlatmaya başlasam, aklımda ilk olarak kebaplar, sıcak hava, sıcakkanlı insanlar gelir ama köprüler… Ah, köprüler de var tabii. Adana’da kaç köprü var derseniz, hazır olun, cevabı verirken bir köprüden diğerine geçiş yapacağım. Adana’da Kaç Köprü Var? Bir ‘Söyleşimiz’ Var Evet, bu soruyu soran, bana bu kadar kafa yormama neden olan sensin! Neyse ki, ben de…