Deniz ve Hikaye Yazılar

Boş Küme, Her Kümenin Alt Kümesi Midir? İnsan Zihninin “Hiçlik” Kavramına Verdiği Psikolojik Tepkiler Sevgili Mobidic takipçileri, bugünkü içeriğimizde Boş küme, her kümenin alt kümesi midir konusunu derinlemesine inceliyoruz. İnsan zihninin görünmeyen çalışma biçimleri beni her zaman meraklandırmıştır. Bir düşüncenin nasıl oluştuğu, bir anlamın nasıl yüklendiği ya da bazen “hiçbir şey” olarak gördüğümüz bir durumun neden güçlü duygular oluşturduğu üzerine düşündüğümde, matematiğin soyut kavramlarıyla psikolojinin insan deneyimini açıklama çabası arasında şaşırtıcı bağlantılar fark ediyorum. Boş küme kavramı da bu bağlantılardan biridir. “Boş küme, her kümenin alt kümesi midir?” sorusu ilk bakışta yalnızca matematiksel bir tanım gibi görünür. Ancak insan zihninin…

Küre Hangi İlimizdedir? Karadeniz’in Sessiz Güzellikleri Arasında Bir İlçe Hikâyesi Merhaba! Mobidic sayfasının bu haftaki konusu “Küre hangi ilimizdedir”. Umarız faydalı bulursunuz! Küre hangi ilimizdedir? sorusu, özellikle Türkiye’nin coğrafyasını keşfetmek isteyen insanların sıkça merak ettiği konulardan biridir. İlk duyulduğunda sadece bir yer adı gibi görünse de Küre, aslında geçmişi, doğal güzellikleri ve kendine özgü yaşam kültürüyle dikkat çeken önemli bir ilçedir. Küre, Kastamonu ilimizin sınırları içerisinde yer almaktadır. Karadeniz’in yemyeşil doğası içinde bulunan bu küçük ilçe, kalabalık şehir hayatından uzaklaşmak isteyenler için farklı bir atmosfer sunar. İstanbul’da yaşayan biri olarak bazen sabah işe giderken metrobüs kalabalığına, akşam eve dönerken bitmeyen…

Körlük hangi kategoridedir? Görme kaybını anlamanın insan hikâyeleriyle dolu yolculuğu Çocukken Ankara’da mahallemizde yaşayan yaşlı bir amca vardı. Her sabah aynı saatte bastonuyla bakkala gider, dönüşte de kapının önünde oturup mahallede olup bitenleri dinlerdi. O zamanlar küçük bir çocuk olduğum için onun dünyayı nasıl algıladığını pek düşünmezdim. Bana göre görmek, gözleri açık tutmakla ilgili basit bir şeydi. Yıllar geçtikçe ve insanları, sağlık verilerini, yaşam koşullarını daha fazla incelemeye başladıkça şunu fark ettim: Görmek sadece gözle ilgili bir durum değil, insanın hayatla kurduğu ilişkinin de önemli bir parçası. “Körlük hangi kategoridedir?” sorusu aslında sadece tıbbi bir sınıflandırmayı merak etmekten ibaret değildir.…

Köknar ağacı hangi iklimde yetişir? Ormanların sessiz ve güçlü sakini Çocukluğumda Ankara’nın kuru ve sert havasında büyürken, kış aylarında pencereden baktığımda en çok dikkatimi çeken şeylerden biri hep ağaçların dayanıklılığı olurdu. Bazı ağaçlar yapraklarını tamamen döker, bazıları soğuğa karşı direnmeye devam ederdi. Özellikle yüksek bölgelerde gördüğüm koyu yeşil iğne yapraklı ağaçlar bana her zaman farklı gelirdi. Yıllar sonra ekonomi eğitimi alıp veri analizleriyle uğraşmaya başladığımda, doğadaki bu dayanıklılığın aslında rastgele olmadığını fark ettim. Her ağacın yetiştiği yer; sıcaklık, yağış, toprak yapısı ve rakım gibi birçok faktörün sonucuydu. Bu noktada sıkça karşılaşılan sorulardan biri de “Köknar ağacı hangi iklimde yetişir?” oluyor.…

Bebek Keseye Kaç Haftada Yerleşir? İnsan Kültürlerinin Doğum Öncesi Yolculuğa Bakışı Dünyanın farklı köşelerinde insanların hayata başlangıç anını nasıl anlamlandırdığını keşfetmek her zaman büyüleyici gelmiştir. Bir bebeğin anne karnındaki ilk varlığı, yalnızca biyolojik bir süreç olarak değil; ailelerin, toplulukların ve kültürlerin ortak hafızasında şekillenen derin bir deneyim olarak da karşımıza çıkar. Farklı toplumlarda hamileliğin ilk günleri, bebeğin ne zaman “var sayıldığı”, anne ve bebeğin nasıl ilişkilendirildiği ve doğum öncesi dönemin hangi sembollerle çevrelendiği birbirinden oldukça farklıdır. Bir sohbet sırasında farklı coğrafyalardan insanların gebelik haberini nasıl paylaştığını dinlerken, aynı biyolojik olayın ne kadar farklı duygularla karşılandığını fark etmiştim. Kimi toplumlarda ilk…

Hayatın bir dönüm noktasında “her şey değiştiğinde”, “yeni bir hayata” geçiş yaptığımızda — taşınmak, iş ya da ülke değiştirmek, ilişki/ailesel rollerin değişmesi, büyük kayıplar veya yeni sorumluluklar almak gibi — adaptasyon süreci çoğu zaman planladığımızdan daha karmaşık, sürprizli ve bireyseldir. Bu yazıda, yeni bir hayata alışmanın ne kadar sürdüğünü, bu sürecin ardında yatan bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji dinamiklerini; araştırmalar, vaka analizleri ve kişisel gözlemler ışığında inceleyeceğim. Yeni Bir Hayata Alışmak: Kişisel Bir Düşünceyle Başlamak Hayatın şekillendirdiği yollar birden kırılabilir — bir taşınma, kariyer değişikliği, kayıp, yeni bir ilişki ya da ebeveynlik. Bu dönüşüm, bir tarafta heyecan, umut, merak getirebilir;…

Mobidic okuyucularına özel bu yazımızda “Kuvvet kaçıncı sınıf” hakkında pratik bilgiler sunuyoruz. Kuvvet Kaçıncı Sınıf? Fizik Dünyasına Girişin En Eğlenceli Hâli Bazı sorular vardır, ilk duyduğunda insanın beyninde küçük bir zil çalar: “Bunu bilmem gerekiyordu ama tam olarak nereden başlayacağımı bilmiyorum.” İşte Kuvvet kaçıncı sınıf? sorusu da biraz böyledir. Mahallede top oynarken topa vurduğumuzda, market arabasını iterken, kapıyı açarken ya da sabah alarmı susturmak için telefonun üzerine hafifçe (bazen de sinirle) bastırırken aslında kuvvet kavramıyla iç içeyiz. Ben İzmir’de yaşayan, 25 yaşında ve arkadaş grubunda sürekli espri yapan biri olarak şunu fark ettim: Hayatın içinde fizik zaten var ama biz…

Matematikte Bağımlı Değişken Ne Anlama Gelir? İnsan Zihninin Ölçülen Davranışlara Bakan Psikolojik Merceği İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri düşündüğümde, matematiğin yalnızca sayılardan ve formüllerden oluşan bir alan olmadığını fark ediyorum. Bir insanın neden belirli bir karar verdiği, neden bir uyarana farklı tepki gösterdiği ya da neden aynı koşullarda farklı sonuçlar ortaya çıktığı soruları, aslında matematiksel düşünmenin temel mantığıyla yakından ilişkilidir. Değişkenler arasındaki ilişkileri anlamaya çalışırken, zihnimizin de sürekli neden-sonuç bağlantıları kurduğunu görüyorum. “Matematikte bağımlı değişken ne anlama gelir?” sorusu ilk bakışta teknik bir tanım gibi görünse de, psikolojik açıdan bakıldığında insan deneyimlerini anlamanın güçlü araçlarından biridir. Çünkü bağımlı…

Kalça Çıkığı Olan Bebek Hangi Hareketi Yapamaz? Ekonomik Gerçekler, Aile Kararları ve Toplumsal Refah Üzerine Bir Analiz Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Zaman sınırlı, sağlık hizmetleri sınırlı, gelir dağılımı eşitsiz, bilgiye erişim bile çoğu zaman dengesiz. İnsan bazen yalnızca markette hangi ürünü alacağını değil, çocuğunu hangi doktora götüreceğini, hangi tedaviyi erteleyeceğini ve hangi riskle yaşamayı göze alacağını da hesaplamak zorunda kalıyor. İşte tam bu noktada sağlık yalnızca tıbbi bir mesele olmaktan çıkıyor; ekonomik, sosyal ve hatta psikolojik bir denklem haline geliyor. “Kalça çıkığı olan bebek hangi hareketi yapamaz?” sorusu ilk bakışta yalnızca ortopedik bir problem gibi görünse de, mesele…

Bugünkü makalemizde “Kur’an okurken uyulması gereken kurallar nelerdir” ile ilgili dikkat edilmesi gereken noktaları inceliyoruz. Kur’an Okurken Uyulması Gereken Kurallar Nelerdir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifiyle Bir Bakış Kur’an okumak, birçok insan için yalnızca harfleri seslendirmekten ibaret olmayan; inanç, anlam arayışı, içsel dönüşüm ve toplumsal bağ kurma deneyimidir. İstanbul gibi farklı kimliklerin, yaşam biçimlerinin ve inanç pratiklerinin bir arada bulunduğu büyük bir şehirde Kur’an okuma deneyiminin de tek bir biçimi olmadığını görmek mümkündür. Mahalle camilerinden evlere, toplu taşıma araçlarında sessizce yapılan kişisel okumalarından gençlerin sohbet halkalarına kadar pek çok farklı ortamda insanlar Kur’an ile bağ kurmaktadır. Bu nedenle…