Kategori: Makaleler

SGK Yurtdışı Hastane Masraflarını Karşılar Mı? Geçmişten Günümüze Sağlık Sigortası ve Küresel Sağlık Erişimi Bir tarihçi olarak, herhangi bir toplumun gelişimini anlamanın en iyi yollarından birinin, o toplumun sağlık hizmetleri ve sigorta sistemlerine bakmak olduğunu düşünüyorum. Çünkü sağlık, insan hayatının temel taşlarından biri olmanın ötesinde, toplumsal yapıyı ve devletin bireylerine sunduğu hizmeti yansıtan bir aynadır. Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin en önemli kurumlarından biri olan SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu), yurtdışı hastane masraflarını karşılayıp karşılamadığını soran bir çok kişinin gündeminde. Bu soruyu anlamadan önce, sağlık sigortasının tarihsel gelişimine ve küreselleşen dünyada sağlık hizmetlerine erişimin nasıl şekillendiğine bir göz atmak, bu soruyu daha…

Sek Şarap: Sosyolojik Bir Perspektiften Hepimizin hayatında, toplumsal normların ve bireysel tercihlerimizin şekillendirdiği anlar vardır. Birçok kültürde, yemekler, içkiler, sohbetler, ritüeller yalnızca günlük yaşamı değil, aynı zamanda toplumsal değerleri ve ilişkileri yansıtır. İşte bu noktada “sek şarap” gibi günlük dilde sıkça karşılaşılan terimler, anlam katmanlarıyla birlikte sosyolojik analizlere açık bir alan sunar. Bu yazıda, “sek şarap” kavramının anlamını, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri bağlamında ele alarak derinlemesine bir analiz yapmayı hedefleyeceğim. Sek şarap yalnızca bir içki tercihi olmanın ötesinde, içinde yaşadığımız toplumun değerlerini, normlarını ve eşitsizliklerini de yansıtır. Sek Şarap Nedir? Öncelikle, “sek şarap” teriminin anlamını…

Türkçenin Tarihi Devirleri Nelerdir? Türkçeye olan ilgim, aslında üniversite yıllarına dayanıyor. Ekonomi okumaya başladığımda, sayılar, grafikler, veriler benim için ön planda olsa da, dilin ve kelimelerin gücü beni hep cezbetti. Veriler ne kadar karmaşık olsa da, dil, toplumların, kültürlerin ve tarihlerin en saf izlerini barındırıyordu. Türkçenin tarihi devirleri, işte bu yüzden her zaman ilgimi çekti. Çünkü bir dil, sadece kelimelerden ibaret değil; bir halkın geçmişi, kültürü, kimliği, hatta ekonomik yapısının da bir yansımasıdır. Ankara’da yürüyüş yaparken, kimi zaman kafelerde eski kitapları karıştırırken ya da iş arkadaşlarımla sohbet ederken, Türkçenin tarihine dair küçücük kesitler görüyorum. Belki farkında olmadan, Türkçenin tarihi devirlerine…

Rüyada Ailemle Kavga Etmek: Toplumsal Bir Bakış Hepimizin zaman zaman içinde bulunduğu aile ortamını, ilişkileri ve aile üyeleriyle olan etkileşimleri rüyalarımızda yeniden şekillendiriyoruz. Kimi zaman bu etkileşimler olumlu, huzurlu ve sıcak olurken, kimi zaman da gergin, karmaşık ve çatışmalı bir hale bürünebilir. Ailemle kavga etmek, çoğu kişinin rüyasında karşılaştığı ve üzerinde derin düşüncelere sevk eden bir temadır. Bu yazıda, rüyada aileyle kavga etmenin yalnızca bireysel bir psikolojik yansıma olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapıların, normların ve güç ilişkilerinin de bir yansıması olduğunu inceleyeceğiz. Bu yazıyı okurken belki siz de kendi rüyalarınızı hatırlayacak ve yaşadığınız toplumsal ilişkilerin rüyalarınıza nasıl şekil verdiğine dair…

Arkadaşlar, biraz samimi bir sohbet havasında başlayalım: Kimi zaman bir damla, kimi zaman bir leke… Peki bu “lekelenme” gerçekten bir hamileliğin habercisi olabilir mi? Hepimiz farklı kültürlerde büyüdük, farklı duyumlar ve inançlarla çevrilmişiz. Şimdi birlikte bu konuya hem evrensel hem yerel perspektiften bakacağız — yani sadece biyoloji değil, toplumsal algılar, kültürel yansımalar ve hatta günlük konuşmalar düzeyine kadar inelim. 1. Lekelenme Ne Demek ve Biyolojik Temeli Birçok kadının “hmm acaba bu hamilelik belirtisi mi?” diye düşündüğü lekelenme, aslında tıbbi olarak genellikle İmplantasyon kanaması (yerleşme kanaması) olarak adlandırılıyor. Bu, döllenmiş yumurtanın rahim iç tabakasına yerleştirilmesi sırasında küçük damarların hasar görmesiyle ortaya…

Amerikan Savaş Gemisi Kaç Metre? Boyutlar ve Anlamı Bir sabah, kahvemi alıp bilgisayarımı açtığımda, karşıma bir haber çıktı: “Amerikan savaş gemisi, bu hafta yeni bir manevra gerçekleştirecek!” İlgimi çekti ve hemen detayları okumaya başladım. Herkesin kafasında şu soru vardır: “Amerikan savaş gemisi kaç metre?” Gözlerim açıldı, çünkü birkaç yıl önce, bir tatilde, limanda büyük bir gemi görmüştüm ve o an “Bu gemi gerçekten o kadar büyük mü?” diye düşünmüştüm. Çocuklukta denizdeki her tekne beni heyecanlandırırken, şimdi, bir savaş gemisinin boyutları hakkında veri toplamak benim için bir tür merak haline gelmişti. Bir Geminin Gerçek Boyutu: Neden Önemli? Amerikan savaş gemisi dendiğinde,…

Organik ve İnorganik Bileşiklerin Ayırt Edici Özellikleri Kimyaya Tarihsel Bir Bakış: “Yaşamsal Kuvvet”ten Modern Senteze Kimyayla tanışan ilk bilim insanları için “organik” ve “inorganik” maddeler arasındaki fark, yalnızca atomlardan ibaret değildi — canlı ile cansızı, yaşamla ölü doğayı ayıran derin bir anlayış vardı. 18. yüzyılda Torbern Bergman, “organik” ve “inorganik” kavramlarını bilimsel literatüre kazandıran ilk isimlerden biriydi. ([canlidershane.net][1]) O dönem bilim insanları, organik bileşiklerin yalnızca canlılardan elde edilebileceğini, inorganik bileşiklerin ise madenler ve mineraller gibi cansız varlıklardan oluştuğunu düşünüyorlardı. Bu görüşle birlikte, kimyada canlıya özgü bir “yaşamsal kuvvet (vital force)” fikri dahi gündeme gelmişti. ([Vikipedi][2]) Ancak 19. yüzyılda Friedrich Wöhler’in…

Bayanlara Holter Nasıl Takılır? Holter Nedir? Bayanlara Holter nasıl takılır sorusuna geçmeden önce, kısaca holterin ne olduğunu anlamamız gerekiyor. Holter, kalp atışlarını 24-48 saat boyunca kesintisiz bir şekilde kaydeden bir tür taşınabilir EKG cihazıdır. Kısa süreli kalp problemleri, ritim bozuklukları veya anormal kalp atışlarını tespit etmek için kullanılır. Cihaz, bir yandan kalbinizin ne yaptığını izlerken, diğer yandan günlük aktivitelerinizi yapmanıza engel olmaz. Yani, normal hayatınıza devam edebilirsiniz, ama kalbiniz size gizlice göz kulak olur! Holter Cihazının Yapısı Holter cihazı, bir tür küçük kaydedici cihazdır. Genellikle bir defter boyutunda, hafif ve taşınması kolay bir yapıya sahiptir. Bu cihazın üzerinde 3-5 küçük…

Metaverse’ün Amacı Nedir? Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Bir antropolog olarak, insanın kültürlerini anlamak, toplulukların ritüellerini, sembollerini ve kimlik yapılarını incelemek benim için hem bir tutku hem de bir keşif yolculuğudur. Dünyanın dört bir yanındaki farklı kültürler, insanları bir arada tutan gelenekler ve inançlarla şekillenir. Ancak, dijital çağla birlikte kültür anlayışımız değişmeye başladı. Artık, fiziksel sınırları aşarak sanal bir dünya içinde de topluluklar kuruyor, kimlikler inşa ediyor ve semboller yaratıyoruz. Peki, bu dijital dönüşümün merkezinde yer alan Metaverse, antropolojik açıdan ne anlama geliyor? Metaverse, birçok farklı kültür ve kimlik anlayışını içinde barındıran, dijital dünyanın bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. Bu yeni sanal…

Konvektör Isıtıcı Odayı Kurutur Mu? Evlerimizin kışın konforlu hâle gelmesinde önemli bir rol oynayan ısıtıcılar, özellikle soğuk günlerde “sıcaklık + huzur” vaadiyle devreye girer. Ancak sık sık duyduğumuz bir soru var: “Konvektör ısıtıcı odayı kurutur mu?” Basit görünse de bu soru, nem, hava kalitesi ve sağlıklı yaşam açısından önemli. Bu yazıda, konvektör ısıtıcıların geçmişinden bugüne çalışmasını, nem üzerindeki etkilerini ve pratikte ne hissettiğimizi bir arada ele alıyorum. Konvektör Isıtıcının Temelleri: Nasıl Çalışır? Konvektör ısıtıcılar, temelde havayı dolaşıma sokarak ısıtan cihazlardır. Cihazın alt kısmından soğuk hava alınıp ısıtılır, ardından yukarıdan ortama yayılır. Bu sürekli hava sirkülasyonu sayesinde oda nispeten hızlı ve…